- Kybla ugry, hakyky demirgazykdan
- Kaaba çenli aralyk
- Ýeriňiz
Uly şäherlerden kybla ugry
Ugurlar hakyky demirgazykdan sagat ugruna, Ýer ýüzündäki iň gysga ýol (uly tegelek) boýunça ölçelýär.
Kompasda görmek üçin şäher saýlaň.
| Şäher | Ýurt | Kybla | Aralyk |
|---|---|---|---|
| Ashgabat | Türkmenistan | 229° GdGb | 2 554 km |
| Türkmenabat | Türkmenistan | 236° GdGb | 2 992 km |
| Daşoguz | Türkmenistan | 226° GdGb | 2 949 km |
| Mary | Türkmenistan | 236° GdGb | 2 774 km |
| Bayramaly | Türkmenistan | 236° GbGdGb | 2 800 km |
| Tejen | Türkmenistan | 234° GdGb | 2 664 km |
| Balkanabat | Türkmenistan | 219° GdGb | 2 440 km |
| Türkmenbaşy | Türkmenistan | 215° GdGb | 2 413 km |
| Gonbad-e Kavus | Eýran | 224° GdGb | 2 297 km |
| Gorgan | Eýran | 223° GdGb | 2 220 km |
| Mashhad | Eýran | 235° GdGb | 2 528 km |
| Daşkent | Özbegistan | 240° GbGdGb | 3 531 km |
| Bukhara | Özbegistan | 236° GdGb | 3 097 km |
| Samarkand | Özbegistan | 240° GbGdGb | 3 273 km |
| Herat | Owganystan | 243° GbGdGb | 2 618 km |
| Baku | Azerbaýjan | 207° GdGdGb | 2 314 km |
| Stambul | Türkiýe | 152° GGGd | 2 405 km |
| Moskwa | Russiýa | 176° Gd | 3 822 km |
| Dubaý | Birleşen Arap Emirlikleri | 258° GbGdGb | 1 631 km |
| Mekge | Saud Arabystany | 157° GGGd | 0 km |
| Medine | Saud Arabystany | 176° Gd | 346 km |
Kybla ugry nädip hasaplanýar
Kybla Mekgedäki Kaabanyň ugrudyr, ol 21,4225° D, 39,8262° G-de ýerleşýär.
Bu sahypa siziň giňligiňizi we uzaklygyňyzy alyp, uly tegelek ugruny hasaplaýar: Kaaba tarap Ýer ýüzündäki iň gysga ýoluň başlangyç ugry. Aralyk üçin gawersinus formulasy ulanylýar.
Tekiz kartada Mekge Demirgazyk Amerikanyň günorta-gündogarynda ýaly görünýär. Globusda iň gysga ýol demirgazyk-gündogara, Atlantikanyň üstünden egrelip gidýär.
Şonuň üçin Nýu-Ýorkdan kybla takmynan 58°, demirgazyk-gündogar, günorta-gündogar däl. Bu sahypa hem, Pillars programmasy hem uly tegelek ugruny ulanýar.
Kybla kompasyny nädip ulanmaly
- Kyblany tap basyň we ýere rugsat beriň. iPhone-da herekete we ugra hem rugsat beriň.
- Telefonyňyzy ekrany ýokary bakdyryp tekiz tutuň, demirden, magnitlerden we elektronikadan daşda.
- Siferblatdaky Kaaba altyn oguň aşagyna gelýänçä haýal öwrüliň. Kybla ýüzleneniňizde siferblatyň üstünde altyn nokat peýda bolýar.
- Siferblat hereket etmese, ugry adaty kompas bilen ulanyň ýa-da aşakdaky Kompassyz kyblany nädip tapmaly bölümini okaň.
Telefonyňyzyň kompasyny nädip kalibrlemeli
Telefonlar ugry kiçijik magnitometr bilen bilýär, ol süýşýär we aňsat bozulýar. Ugur ýalňyş ýaly görünse ýa-da bökse:
- Telefony birnäçe gezek haýal 8 görnüşinde hereketlendiriň, şol bir wagtda egip.
- iPhone-da Compass Calibration açyk bolsun: Settings, Privacy & Security, Location Services, System Services.
- Android-de gök nokada basanyňyzda Google Maps kompasyň takyklygyny we kalibrleme ädimlerini görkezýär.
- Magnitli gaplary, gapjyklary we tutawaçlary aýryň; awtoulaglardan, demir zatlardan we dinamiklerden daşda duruň.
Telefon kompaslary magnit demirgazygyndan ölçeýär, ol hakyky demirgazyk bilen doly gabat gelmeýär. Magnit gyşarmasy diýilýän bu tapawut nirede bolýandygyňyza bagly: Londonda bir gradus töweregi, Nýu-Ýorkda on iki gradusdan köp.
Bu kompas World Magnetic Model arkaly siziň ýeriňiz üçin magnit we hakyky demirgazygyň tapawudyny düzedýär, şonuň üçin janly siferblat hem, ugur hem hakyky demirgazykdan ölçelýär.
Kompassyz kyblany nädip tapmaly
- Kaabanyň üstündäki güni ulanyň.Ýylda iki gezek gün edil Kaabanyň üstünde bolýar: 27-nji ýa-da 28-nji maýda takmynan 09:18 UTC (Türkmenistan wagty bilen 14:18) we 15-nji ýa-da 16-njy iýulda takmynan 09:27 UTC (Türkmenistan wagty bilen 14:27). Şol pursatda gün görünýän her ýerde ol kybla ugrunda bolýar. Taýagy dik dikiň: kölegesi edil kyblanyň tersine görkezýär, şonuň üçin kölegäniň tersine ýüzleniň.
- Günortan gününi ulanyň.Türkmenistanda, tropiklerden demirgazykda, gün hakyky günortan wagtynda edil günortada bolýar. Oňa ýüzlenseňiz günortanyň niredеdigini bilýärsiňiz, soňra ýokardaky ugur boýunça öwrülip bilersiňiz. Aşgabatda hakyky günortan sagat 12-de däl, takmynan 13:05 töweregi.
- Metjide serediň.Mihrap, metjidiň öň diwaryndaky oýuk, we namaz hatarlary kybla tarap bakýar.
- Ýerli adamdan soraň.Golaýdaky metjit, musulman goňşy ýa-da myhmanhananyň kybla belgisi ugry görkezip biler.
Kybla barada
Kybla musulmanlaryň namaz wagtynda ýüzlenýän ugrudyr: Saud Arabystanynyň Mekge şäherindäki Mesjid al-Haramyň ortasyndaky kub görnüşli bina bolan Kaaba tarap.
Yslamyň ilkinji ýyllarynda musulmanlar Iýerusalime ýüzlenip namaz okaýardylar. Hijretden on alty ýa-da on ýedi aý geçenden soň kybla Kaaba tarap üýtgedildi, bu Gurhanda (2:144) aýdylýar.
Ýygy-ýygydan berilýän soraglar
Türkmenistandan kybla günorta-günbatarda. Aşgabatdan ol hakyky demirgazykdan takmynan 229°, Tejenden 234°, Marydan 236°, Baýramalydan 236°, Türkmenabatdan 236°, Daşoguzdan 226°, Balkanabatdan 219° we Türkmenbaşydan 215°. Ýurduň ähli ýerinde günorta-günbatara, günbatara ýakynrak ýüzleniň.
Gorgandan kybla hakyky demirgazykdan takmynan 223°, Gümmetkowusdan 224°, Maşatdan 235°. Daşkentden 240°, Buharadan 236°, Samarkantdan 240°, Hyratdan 243°, Bakuwdan 207°, Stambuldan 152° we Moskwadan 176°, ýagny tas göni günorta.
Diňe käbir ýerlerden. Kybla Mekgedäki Kaabanyň ugry, şonuň üçin ol nirede bolýandygyňyza bagly. Türkmenistandan we Merkezi Aziýadan ol günorta-günbatarda, Türkiýeden günorta-gündogarda, Russiýadan günortada, Britaniýadan we Ýewropadan gündogar-günorta gündogarda, Amerikadan we Kanadadan demirgazyk-gündogarda, Pakistandan we Hindistandan günbatarda, Gündogar Afrikadan demirgazykda.
Hawa. Bu sahypany telefonyňyzda açyň, «Kyblany tap» düwmesine basyň we ýere rugsat beriň (iPhone-da herekete we ugra hem). Köp telefonlarda siferblat siziň bilen aýlanýar. Telefony tekiz tutuň we altyn ok Kaabany görkezýänçä öwrüliň. Mugt Pillars programmasynda şu janly kybla kompasy bar.
Köplenç sebäbi telefon kompasy, hasap däl. Telefon kompaslary golaýdaky demir, magnitler, magnitli gaplar we elektronika sebäpli bozulýar we hakyky demirgazykdan birnäçe gradus tapawutlanyp bilýän magnit demirgazygyndan ölçeýär. Kompasy kalibrläň, demirden daşlaşyň we täzeden synanyşyň. Käbir programmalar uly tegelek ugrunyň ýerine tekiz kartada göni çyzyk çekýär, ol bolsa gaty tapawutly bolup biler.
Ýok. Ýeriňiz diňe ugry we aralygy hasaplamak üçin brauzeriňizde ulanylýar. Ol Pillars-a ýa-da hiç kime iberilmeýär we saklanmaýar. Salgyny paýlaşsaňyz, onda diňe saýlan şäheriňiz bolýar, koordinatalaryňyz hiç haçan.
Eliňizden gelenini ediň we çak edilýän ugra ýüzleniň. Köp alymlar takyklyk mümkin bolmadyk ýagdaýynda, ak ýürekli synanyşykdan soň kyblanyň umumy ugruna ýüzlenmek ýeterlik we soňra ugruň azajyk gyşarandygy belli bolsa-da namazyň dogrudygyny aýdýarlar. Şübhelenseňiz, ýerli ymamyňyzdan ýa-da alymdan soraň.
Ol siziň ýeriňizi we telefonyňyzyň kompasyny ulanyp, Ýer ýüzündäki iň gysga ýol boýunça Mekgedäki Kaabany görkezýär we hiç zat saklamaýar. Ýer öçük bolsa, şäher gözläň. Ýer atlary GeoNames (CC BY 4.0) saýtyndan.
