- Къиблан агІо, бакъ къилбаседера
- КаІбане генна
- Хьан меттиг
Йоккхачу гІаланашкара къиблан агІо
АгІонаш бакъ къилбаседера сахьтан агІор, лаьтта тІехь уггаре боцачу новкъахула (йоккха го) юстуш ю.
Компас тІехь ган гІала харжа.
| ГІала | Мохк | Къибла | Генна |
|---|---|---|---|
| Соьлжа-ГІала | Росси | 194° КьКьМб | 2 495 км |
| Хьалха-Мартан | Росси | 194° КьКьМб | 2 471 км |
| ТІехьа-Мартан | Росси | 194° КьКьМб | 2 473 км |
| Устрада-ГІала | Росси | 195° КьКьМб | 2 496 км |
| Шела | Росси | 195° КьКьМб | 2 481 км |
| Гуьмсе | Росси | 195° КьКьМб | 2 507 км |
| Наьсаре | Росси | 192° КьКьМб | 2 467 км |
| Магас | Росси | 192° КьКьМб | 2 462 км |
| Махачкъала | Росси | 199° КьКьМб | 2 501 км |
| Хасавюрт | Росси | 197° КьКьМб | 2 507 км |
| Москва | Росси | 176° Кь | 3 822 км |
| Санкт-Петербург | Росси | 166° КьКьМ | 4 347 км |
| Стамбул | Туркойчоь | 152° КьКьМ | 2 405 км |
| Баку | Азербайджан | 207° КьКьМб | 2 314 км |
| Вена | Австри | 137° КьМ | 3 637 км |
| Брюссель | Бельги | 123° МКьМ | 4 489 км |
| Берлин | Германи | 137° КьМ | 4 130 км |
| Париж | Франци | 119° МКьМ | 4 496 км |
| Лондон | Йоккха Британи | 119° МКьМ | 4 794 км |
| Осло | Норвеги | 139° КьМ | 4 851 км |
| Нью-Йорк | Цхьанатоьхна Штаташ | 58° МКъМ | 10 306 км |
| Макка | СаӀудийн Ӏаьрбийчоь | 157° КьКьМ | 0 км |
| Мадина | СаӀудийн Ӏаьрбийчоь | 176° Кь | 346 км |
Къиблан агІо муха лоруш ю
Къибла — Маккахь йолчу КаІбанан агІо ю, иза 21,4225° Къ, 39,8262° М тІехь ю.
ХІокху агІоно хьан шоралла а, дохалла а схьаоьцу, йоккхачу гонан агІо лору: КаІбане лаьттан тІехьа тІехь уггаре боца некъ дІаболалун агІо. Генна лара хаверсинусан формула лело.
Шерачу картин тІехь Макка Къилбаседа Американ къилба малхбалехьа санна го. Глобус тІехь уггаре боца некъ къилбаседа малхбалехьа, Атлантикан тІехула сетташ боьду.
Цундела Нью-Йоркера къибла 58° гергга, къилбаседа малхбале ю, къилба малхбале яц. ХІокху агІоно а, Pillars приложенино а йоккхачу гонан агІо лело.
Къиблан компас муха лело еза
- Къибла лаха тІетаІае, меттиг магийта. iPhone тІехь лелар а, агІо а магийта.
- Телефон экран лакхахьа йолуш нийса схьалаца, эчигана, магниташна, электроникина генахь.
- Циферблат тІера КаІба дашо махана кІел яллалц меллаша верза. Къибле дІаверзича циферблатана тІехула дашо тІадам го.
- Циферблат ца хьовш елахь, агІо кхечу компасаца лело, я лахахь Компас йоцуш къибла муха каро еза деша.
Телефонан компас муха нисъян еза
Телефонаш агІо йовзу жимачу магнитометрах, иза дІатеІа а, атта талха а. АгІо нийса йоцуш я кхоссалуш елахь:
- Телефон меллаша масийттазза 8 кепехь лелае, цуьнца цхьаьна дІасатаІош.
- iPhone тІехь Compass Calibration латийна йита: Settings, Privacy & Security, Location Services, System Services.
- Android тІехь сийначу тІадаме пІелг тоьхча Google Maps гойту компасан нийсалла а, нисъяран гІулчаш а.
- Магнит йолу чехкаш, кисанаш, латторгаш дІаяха; машенашна, эчиган хІуманашна, динамикашна генахь хила.
Телефонан компасаш магнитан къилбаседера юстура, иза бакъ къилбаседица нийса ца догІу. ХІара башхалла, магнитан дІаяхар олу цунах, хьо мичахь ву цунах йозуш ю: Лондонехь цхьа градус гергга, Нью-Йоркехь шийтта градусал сов.
ХІокху компасо World Magnetic Model лелош хьан меттигана магнитан а, бакъ къилбаседан а башхалла нисйо, цундела дийна циферблат а, агІо а бакъ къилбаседера юстура.
Компас йоцуш къибла муха каро еза
- КаІбанна тІехула болу малх лело.Шарахь шозза малх нийсса КаІбанна тІехула хуьлу: 27 я 28 майхь 09:18 UTC гергга (Москвахь 12:18) а, 15 я 16 июлехь 09:27 UTC гергга (Москвахь 12:27) а. Цу минотехь малх гуш болчу массо а меттехь иза къиблан агІор бу. ГІаж нийса дІайогІа: цуьнан Іиндаг нийсса къиблана дуьхьал го, цундела Іиндаган дуьхьалара агІор дІаверза.
- Делкъан малх лело.Нохчийчохь, тропикашна къилбаседехьа, малх бакъ делкъахь нийсса къилбехьа хуьлу. Цуьнга дІаверзича, къилба мичахь ду хаьа, тІаккха лакхарчу агІонца верза мега. Соьлжа-ГІалахь бакъ делкъе сахьтан 12 яц, 11:55 гергга ю.
- Маьждиге хьажа.Михьраб, маьждиган хьалхарчу пенехь йолу Іуьрг, ламазан могІанаш а къибле дІаберзина бу.
- Цигарчу стаге хатта.Уллера маьждиг, бусалба лулахо я гостиницехь къиблан билгало хьуна агІо гайта тарло.
Къиблех лаьцна
Къибла — ламаз деш бусалбанаш дІаберзо агІо ю: КаІба йолчу агІор, СаІудийн Іаьрбийчохь Маккахь йолчу Мясджид аль-Харамийн юккъехь лаьтта кубан кепара гІишло.
Исламан дуьххьарлерчу шерашкахь бусалбанаш Иерусалиме дІабирзина ламаз деш хилла. Хьижратал тІаьхьа ялхитта я вуьрхІитта бутт баьлча къибла КаІбане хийцина, КъурІанехь (2:144) аьлла ма-хиллара.
Наггахь хотту хаттарш
Нохчийчуьра къибла къилбехьа ю, жимма малхбузехьа таІийна. Соьлжа-ГІалара иза бакъ къилбаседера 194° гергга ю, Хьалха-Мартанара 194°, ТІехьа-Мартанара 194°, Устрада-ГІалара 195°, Шелара 195°, Гуьмсера 195°. ГІалгІайчуьра: Наьсарера 192°, Магасера 192°. Махачкъалара 199°, Хасавюртара 197°. Массо а махкахь къилбехьа дІаверза, жимма малхбузехьа.
Москвара къибла бакъ къилбаседера 176° гергга ю, нийсса къилбехьа. Дуккха а нохчий беха Европехь: Венера 137°, Брюсселера 123°, Берлинара 137°, Парижера 119°, Лондонара 119°, Осло 139°. Стамбулера 152°, Бакура 207°. Нью-Йоркера 58°, къилбаседа малхбале.
Цхьайолчу меттигашкара бен яц. Къибла Маккахь йолчу КаІбанан агІо ю, цундела иза хьо мичахь ву цунах йозуш ю. Нохчийчуьра а, Кавказера а иза къилбехьа ю, Россин Европан дакъошкара къилбехьа, Туркойчуьра къилба малхбалехьа, Европера малхбале-къилба малхбалехьа, Америкера а, Канадера а къилбаседа малхбалехьа, Пакистанера а, Индера а малхбузехьа, Малхбален Африкера къилбаседехьа.
Мегар ду. ХІара агІо хьайн телефон тІехь схьаелла, «Къибла лаха» тІетаІае, меттиг магийта (iPhone тІехь лелар а, агІо а). Дукхахйолчу телефонаш тІехь циферблат хьоьца хьийза. Телефон нийса схьалаца, дашо мах КаІбане хьажжалц верза. Маьхза долчу Pillars приложенехь хІара дийна къиблан компас ю.
Дукхахьолчу хенахь бахьана телефонан компас ю, лараран хьесап дац. Телефонан компасаш уллера эчиго, магниташа, магнит йолчу чехкаша, электроникас талхайо, уьш магнитан къилбаседера юстура, иза бакъ къилбаседах масийтта градус къаьсташ хила тарло. Компас нисъе, эчигана генавала, юха а хьажа. Цхьадолчу приложенеша йоккхачу гонан агІонан метта шера картин тІехь нийса сиз хьокху, иза чІогІа къаьста.
Яц. Хьан меттиг агІо а, генна а лара хьан браузерехь бен ца лело. Иза Pillars я цхьаьнгге а дІа ца яхьийта, Іалаш а ца йо. Хьажорг дІасаяржийча, цу чохь хаьржина гІала бен яц, хьан координаташ цкъа а яц.
Хьайга далу хІума де, хетачу агІор дІаверза. Дуккха а Іилманчаша боху: нийсалла йиш йоцуш хилча, дог цІена гІортар динчул тІаьхьа къиблан юкъарчу агІор дІаверзар тоьу, тІаьхьа агІо жимма нийса яцара хиъча а ламаз нийса ду. Шеко елахь, хьайн имамера я Іилманчера хатта.
Цо хьан меттиг а, телефонан компас а лелош лаьтта тІехь уггаре боцачу новкъахула Маккахь йолу КаІба гойту, хІумма а Іалаш ца йо. Меттиг дІаяьйна елахь, гІала лаха. Меттигийн цІераш GeoNames (CC BY 4.0) тІера.
